“Εθνικός ” και “Λαϊκός” Πολιτισμός στην Ιστορία της Λαογραφίας

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου κατηγορία: Ελληνικός Πολιτισμός / Νεότερη περίοδος / Κοινωνική ζωή / Δημόσιος και Ιδιωτικός βίος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με έναυσμα δύo αποσπάσματα από κείμενα των: S. Hall με τίτλo «Οι Εθνικοί Πολιτισμoί ως «Φαντασιακές Κoινότητες» και Ε. Αυδίκoυ με τίτλο «Από τo λαϊκό (folk) … στo λαϊκό (popular): η λαoγραφία στo σταυροδρόμι μιας νέας επoχής», θα επιχειρηθεί μία πρoσέγγιση στη λαογραφία τoυ 19ου αιώνα και της μεταπoλεμικής περιόδου αντίστoιχα. Σύμφωνα με τα ζητούμενα αυτής της εργασίας, η oποία θα αναπτυχθεί σε δύo ενότητες, στην πρώτη θα αναδειχτεί τo κοινωνικό και ιδεολoγικό πλαίσιο μέσα στo οποίο συγκροτήθηκε η λαoγραφία και προσδιορίστηκε ως επιστήμη εθνική, γεγoνός που έστρεψε το ενδιαφέρoν των εκπροσώπων της…

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές περίοδοι της ελληνικής Πολιτικής ιστορίας από το 1821 έως το 1864

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου κατηγορία: Ελληνικός Πολιτισμός / Νεότερη περίοδος / Κοινωνική ζωή / Πολιτική Οργάνωση Οι κυριότερες θεσμικές, πολιτειακές και πολιτικο-ιδεολογικές μεταβολές. Η έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης σήμανε τη λήξη της οθωμανικής κυριαρχίας και την έναρξη της θεμελίωσης του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Η διαμόρφωση της πολιτικής του ιστορίας από το 1821 ως το 1864, την οποία θα μπορούσαμε να χωρίσουμε σε πέντε περιόδους, καθώς και τις σπουδαιότερες θεσμικές, πολιτειακές και πολιτικο-ιδεολογικές μεταβολές, που σημειώθηκαν στα πλαίσιά τους, παρουσιάζονται σε έξι ενότητες. Στην πρώτη ενότητα  γίνεται μια σύντομη αναφορά στην τουρκοκρατία και στον γενικότερο, και στον ευρωπαϊκό χώρο, κλίμα μέσα στο οποίο δημιουργήθηκαν και ωρίμασαν οι…

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα της Σπάρτης, ως πόλης-κράτους, σε σχέση με τις άλλες

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός Πολιτισμός / Αρχαιότητα / Κοινωνική ζωή / Πολιτική Οργάνωση ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Σπάρτη, μία από τις δύο -μαζί με την Αθήνα- σημαντικότερες πόλεις-κράτη της αρχαίας Ελλάδας, είχε ιδιόμορφη συγκρότηση, η οποία διατηρήθηκε σχεδόν ίδια ως τη ρωμαϊκή κατάκτηση. Η κατάδειξη της διαφορετικότητάς της σε σχέση με τις άλλες πόλεις-κράτη, λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένες παραμέτρους, είναι ο στόχος αυτής της εργασίας, που θα αναπτυχθεί σε τέσσερις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα θα γίνει αναφορά στον θεσμό της πόλης-κράτους γενικά. Τα σημεία και οι τρόποι διαφοροποίησης της Σπάρτης θα παρουσιαστούν στις επόμενες τρεις ενότητες, ως εξής: στη δεύτερη ως προς τη χωροταξική…

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρακτήρας της Μήδειας στο ομώνυμο δράμα του Ευριπίδη

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός Πολιτισμός / Αρχαιότητα / Τέχνες / Θέατρο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Μήδεια, ένα από τα γνωστότερα σήμερα έργα του νεότερου από τους τρεις μεγάλους τραγικούς ποιητές της κλασικής εποχής, Ευριπίδη, είναι το πρώτο δράμα μιας τετραλογίας, που διδάχτηκε στους δραματικούς αγώνες του 431 π.Χ. και κέρδισε την τρίτη θέση. Η τετραλογία συμπληρώνεται με τις τραγωδίες Φιλοκτήτης και Δίκτυς και το σατυρικό δράμα Θερισταί. Η υπόθεση του έργου (όπως και της πλειονότητας των αττικών τραγωδιών) σχετίζεται με ένα θέμα μυθολογικό. Αναφέρεται στην ιστορία της πριγκίπισσας της Κολχίδας, Μήδειας, και του αρχηγού της Αργοναυτικής εκστρατείας, Ιάσονα, τον οποίο νυμφεύθηκε, και συγκεκριμένα…

Διαβάστε περισσότερα

“Η τιμή της αγάπης” της Τώνιας Μαρκετάκη

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός Πολιτισμός / Νεότερη περίοδος / Τέχνες / Κινηματογράφος Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΤΩΝΙΑΣ ΜΑΡΚΕΤΑΚΗ «Η ΤΙΜΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η δεκαετία του 1980 ήταν για την Ελλάδα μια περίοδος πολιτικής σταθερότητας και πολιτιστικής έξαρσης, ιδιαίτερα στην κινηματογραφική δραστηριότητα, που από το 1982 ενισχύθηκε με την πολύπλευρη συνδρομή του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, το οποίο, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως στόχο την προώθηση ποιοτικών ταινιών στη χώρα. Ταυτόχρονα εδραιώθηκε ο κινηματογράφος των δημιουργών, ως μοντέλο παραγωγής ταινιών, που διαδέχτηκε τον κινηματογράφο των ειδών. Μία από τις ελάχιστες…

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή τέχνη – Μαζική κουλτούρα

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός πολιτισμός / Νεότερη περίοδος / Τέχνες / Εικαστικές τέχνες ΘΕΜΑ: Με αφορμή το παρακάτω απόσπασμα από το άρθρο «Η μοντέρνα τέχνη» του Mart Lawson που δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της Κυριακής 16ης Ιουλίου 2006 (και αρχικά στην εφημερίδα The Guardian), γίνεται ανάπτυξη: α) του τρόπου αντιμετώπισης περιστατικών όπως αυτά που περιγράφονται από έναν διανοούμενο του 18ου και του 19ου αι., μπροστά στο διπολισμό «υψηλή τέχνη-μαζική κουλτούρα», β) του αντιλόγου των κοινωνιολόγων Pierre Bourdieu και Karl Mannheim και γ) του τρόπου απεικόνισης της μεταμοντέρνας εποχής μας από τα περιστατικά που περιγράφονται στο απόσπασμα. «Όταν εγκαινιαζόταν η Tate Modern – ο ναός της σύγχρονης τέχνης στο Λονδίνο – μια…

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική του Βυζαντίου

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός πολιτισμός / Μεσαιωνική περίοδος / Τέχνες / Μουσική ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΚΑΙ Η ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ, ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΤΟΥΣ ΟΙ ΕΠΙΡΡΟΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΡΑΒΩΝ, ΠΕΡΣΩΝ ΚΑΙ ΟΘΩΜΑΝΩΝ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΕΛΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βάση της παρούσας εργασίας αποτελεί ένα παράθεμα της Βίκυς Καρατζά (2014), στο οποίο αναφέρεται στη βυζαντινή μουσική. Πριν από οποιαδήποτε προσέγγιση του θέματος είναι απαραίτητη η επεξήγηση του προαναφερθέντος όρου και η διευκρίνιση της διαφοράς του από τη μουσική…

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα της θεατρικής πράξης στην Αθήνα του 5ου αι. π.Χ. από τη σύγχρονη

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός πολιτισμός / Αρχαιότητα / Τέχνες / Θέατρο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μακρά ιστορία του ελληνικού θεάτρου αρχίζει, σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, την αριστοτελική, με τη γένεση της τραγωδίας, που προήλθε από το διθύραμβο και πραγματοποιήθηκε όταν αναπτύχθηκε με πρωτοβουλία των πρωτοτραγουδιστών του (εξάρχοντες)  το διαλογικό-δραματικό στοιχείο ως αντιπαράθεση στο άσμα του χορού. Σαφής χρονολογική τοποθέτηση της δημιουργίας του θεάτρου δεν υπάρχει, η ακμή όμως αυτού του σύνθετου καλλιτεχνικού είδους, επιτεύγματος καθαρά αθηναϊκού, που εκπροσωπήθηκε από γηγενείς ποιητές, σημειώθηκε τον 5ο αι. π.Χ. στην προηγμένη πολιτιστικά κοινωνία της πόλης των Αθηνών, συνδέθηκε με τη δημοκρατία και την οικονομική ευμάρεια…

Διαβάστε περισσότερα

“Ο Δράκος” του Νίκου Κούνδουρου

γράφει η Σταυρούλα Καραμπάτου Κατηγορία: Ελληνικός πολιτισμός / Νεότερη περίοδος / Τέχνες / Κινηματογράφος Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ 1950 ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΥ «Ο ΔΡΑΚΟΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Δράκος είναι μία ελληνική κινηματογραφική ταινία, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Βενετίας και προβλήθηκε στις αίθουσες τον Μάρτιο του 1956. Πρόκειται για τη δεύτερη ταινία του σκηνοθέτη Νίκου Κούνδουρου, η οποία βασίστηκε σε μια ιδέα του σεναριογράφου Ιάκωβου Καμπανέλλη και επενδύθηκε μουσικά από τον Μάνο Χατζιδάκι, με πρωταγωνιστές τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τη Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, τον Γιάννη Αργύρη. Αναφέρεται σε έναν ασήμαντο και μοναχικό τραπεζικό…

Διαβάστε περισσότερα